Donmalarda ilkyardım Nasıl Yapılır

  • Haberin Tarihi: Şubat 21, 2018
  • Bu Haberi Sosyal Medyada Paylaş:
  • Googleda Paylaş
  • Twitterda Paylaş
  • Facebookta Paylaş
Donmalarda ilkyardım Nasıl Yapılır

DONMALARDA İLKYARDIM

(Donmalarda ilkyardım Nasıl Yapılır)

 

Öğr. Gör. Ramazan DAĞ ‘ın kaleminden ;   

Isı artısının tersine ısı azalması da bedende ölümcül etkiler ortaya çıkartabilir. Beden ısısı 35 C° nin altına düştüğü anda soğuğun olumsuz etkileri ortaya çıkar. Donmaya bağlı olarak bedende en çok eller, ayaklar, burun, kulak kepçesi ve boyun bölgesi etkilenir. Donmanın beden üzerine olumsuz etkisi soğuğun etkisi ile içeriğinin çoğu su olan kanın donmasıdır. Kanın donması bir anlamda pıhtılaşmasına bağlı olarak o bölgeye yeterince kan gitmez ve o bölgedeki hücreler ölür. Donmanın ciddiyeti soğuğun derecesine; maruz kalınan süreye, çevre Sartlarına ve kişinin fiziksel özelliklerine bağlı olarak değişir. Beden ısısının normal seviyelerin altına düşmesine hipoderm denir. Hipodermi beden ısı değerinin 35 C°’nin altına düşmesidir. Soğuğa bağlı olarak ortaya çıkan düşük beden ısısı, sinir sistemi üzerine baskılayıcı etkiler ortaya çıkartır. Kişinin bilinç düzeyi geriler, uykusu gelir, hafıza değişiklikleri, konuşma bozuklukları, titreme, üşüme, reflekslerin kaybolması durumları ortaya çıkar.

Hipodermi yani düşük beden ısısı üç aşamada incelenebilir;

1.Hafif Hipodermi: Beden ısısı 32-35 C° arasındadır.  Kişi çok şiddetli titrer, dengede duramaz, bilinç seviyesinde azalma, hafıza kaybı, kalp hızında aşırı artış söz konusudur.

2.Orta Hipodermi: Beden ısısı 28-32 C° arasındadır. Titreme ortadan kalkar. Denge artık söz konusu değildir. Nabız çok zor hissedilir.

3.Şiddetli Hipodermi: Beden ısısı 28 C°’nin altındadır. Solunum ve dolasım artık hissedilemeyecek kadar derindir. Beden ısısı daha da düştükçe artık kalp durur ve beyin ölümü baslar.

  • Hangi tip hipodermi olursa olsun hipodermimde ilkyardımda da koruma tedbirlerine uyulmalıdır. Kişi dışarıda soğuk altında ise hemen ılık bir ortama alınmalıdır. Kişilerde sırasıyla birincil ve ikincil değerlendirme aşamaları mutlaka tatbik edilmelidir. Hafif hipotermide kişide daha fazla ısı kaybını engellemek ve var olan ısıyı muhafaza etmek için kişiye daha fazla kıyafet giydirilir. Islak giysisi varsa öncelikle onlar yenileriyle değiştirilir. Bilinci açık, mide bulantısı ve bas dönmesi olmayan kişilere enerji üretimi için sıcak şekerli içecekler ve yiyecekler verilebilir. Orta ve şiddetli hipodermik vakalarda ise hasta ılık ve kapalı bir ortama alındıktan sonra hastanın bilinç kontrolü ve ‘ABC’ değerlendirmesi mutlaka yapılmalıdır. Şiddetli hipodermde beden artık ısı üretemeyeceği için kişinin mutlaka sıkı ve ılık giysilerle üzeri örtülmelidir. Ortamdaki hava, su kaynatılarak nemlendirilebilir.

 

Donuk belirtileri nelerdir?

Aşırı soğuk nedeni ile soğuğa maruz kalan bölgeye yeterince kan gitmemesi ve dokularda kanın pıhtılaşması ile dokuda hasar oluşur. Donuklar şu şekilde derecelendirilir. Donmada en çok etkilenen bölgeler açıkta kalan ayak, el, kulak, burun, boyun gibi vücudun uç ve açık noktalarıdır. Donma dışında yine soğuğa bağlı olarak soğuk şişliğinde gözlenebilir. Soğuk sisliğinde donma olmaksızın el, ayak, burun ve kulakta kasıntı, kızarıklık, soyulma, su toplanması ve ödem gözlenir.

Donuk Çeşitleri

Donma durumunda etkenin tipi, etkene maruz süresi, çevre şartlarına ve kişinin fiziksel direnç gücü gibi faktörlere bağlı olarak donuklar kendi arasında üç kategoride incelenir.

A.Birinci derece:

En hafif şeklidir. Erken müdahale edilirse hızla iyileşir.

  • Donmanın lokal olduğu en basit ve zararsız hâldir.
  • Deride solukluk, soğukluk hissi olur,
  • Uyuşukluk ve halsizlik görülür,
  • Daha sonra kızarıklık ve iğnelenme hissi oluşur.

B.İkinci derece:

Soğuğun sürekli olması ile belirtiler belirginleşir.

  • Deri tabakalarının donduğu donma seklidir.
  • Zarar gören bölgede gerginlik hissi olur,
  • Ödem, şişkinlik, ağrı ve içi su dolu kabarcıklar (böl) meydana gelir,
  • Su toplanması iyileşirken siyah kabuklara dönüşür.

 

C.Üçüncü derece:

Dokuların geriye dönülmez biçimde hasara uğramasıdır.

  • Deri tabakaları ve deri altında bulunan yapıların (kas, endon, kemik, sinir, damarlar) donmasıdır.
  • Duyu kaybı, yanma, karıncalanma, kuru siyah bir görünüm ile karakterizedir.
  • Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatları ile ayrılan siyah bir bölge oluşur.
  • Geri dönüşümü yoktur.

 

Donukta ilkyardım nasıl olmalıdır?

  • Hasta/yaralı ılık bir ortama alınarak soğukla teması kesilir,
  • Sakinleştirilir, kesin istirahata alınır ve hareket ettirilmez,
  • Kuru giysiler giydirilir,
  • Sıcak içecekler verilir,
  • Su toplamış bölgeler patlatılmaz, bu bölgelerin üstü örtülür,
  • Donuk bölge ovulmaz, kendi kendine ısınması sağlanır,
  • El ve ayak doğal pozisyonda tutulur,
  • Isınma işleminden sonra hala hissizlik varsa bezle bandaj yapılır,
  • El ve ayaklar yukarı kaldırılır,
  • Tıbbi yardım istenir (112).

 

  • Donuklarda ilkyardımda hasta ya da yaralının soğukla teması kesilir, ılık güvenli bir ortama alınır. Kişinin üzerinde olan ıslak kıyafetler çıkartılarak kuru kıyafetler giydirilir. Hasta ya da yaralı dinlenmeye alınır. Hastanın bilinci açıksa ılık ya da sıcak içecekler verilir. Hasta yavaş yavaş ısıtılır. Bir anda sıcak ortama (soba dibine, saç kurutma makinesi önüne) alınmaz. Donmaya bağlı oluşan büller patlatılmaz, kişiye masaj ya da ovalama işlemi yapılmaz. Isınacağı düşüncesiyle kişiye alkol verilmez. Büllerin patlatılması enfeksiyon riskini artıracağından patlatılmaz, üzeri örtülür. El ve ayak doğal pozisyonda tutulur, eller yumruk yapılmış ve ayaklar büzülmüş ise açılmaya çalışılmaz. 112 acil servisten yardım istenir.

                       

 

‘ ’İyiliğin şartı beştir: Tez olmalı, gizli olmalı, gözde büyütülmemeli, sürekli olmalı ve yerini bulmalı./ İbn-i Sina’’        

 

Öğr. Gör. Ramazan DAĞ                                                                                                                                                      Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu                                                                                                                                Sağlık Kurumları İşletmeciliği Program Başkanı

Anahtar Kelime:

Yorum Kapalıdır.